Tekst monografije "Trideset godina poklon zbirke Rajka Mamuzića"

Osnivanje Galerije likovne umetnosti - Poklon zbirke Rajka Mamuzića u Novom Sadu spada u fenomene karakteristične za vremena nade, optimizma, za vremena u kojima je postojala vera u napredak i boljitak čovečanstva, kada su pojedinci još uvek negovali poverenje u ljudske vrednosti i kada se nije sumnjalo u humanističku ulogu umetnosti. Shodno tome - postojala je i želja da se na primeren način da svoj lični doprinos. U nadahnutom, podacima potkrepljenom, opsežnom i, razume se, krajnje stručnom tekstu Vere Jovanović čitamo da je Rajko Mamuzić (1914-1994) spadao u neobične, radoznale zaljubljenike u umetnost i prijatelje umetnika, u retke kolekcionare velikih ideala, da je bio nepretenciozan pisac, spontan i oštar kritičar, dragocen hroničar, koji je u mladosti imao sreću da bude u blizini Save Šumanovića i prati stvaralačke tajne velikog slikara, što je po svoj prilici presudno uticalo na njegovu posvećenost umetnosti. Nakon rata, kao drugi sekretar Matice srpske, a potom i kao direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture, učinio je mnogo za očuvanje, konzervaciju i restauraciju spomenika, ali i za nabavku dragocenih muzejskih predmeta za muzeje i galerije Novog Sada i Beograda. Lišen bilo kakve lične lukrativne ambicije, Mamuzić je imao bezgraničnog poverenja u vrednost ulaganja u opšta dobra i u tom smislu njegov gest je paralelan velikim mecenama iz prošlosti koji su sakupljali za sebe, a potom ostavljali narodu, dobijajući za uzvrat - ime sačuvano u bezvremenosti.

Upravo zato što je nastala angažovanjem jednog čoveka, kolekcija Rajka Mamuzića je ujednačena, uravnotežena; govori o njegovom stavu prema umetnosti, odražava njegov ukus i odnos prema delu, ali u isti mah ona je u svom bogatstvu raznovrsna. Odlično je svedočanstvo o rastu naše umetnosti pedesetih i šezdesetih godina, a prati i kasnije razvojne puteve zastupljenih umetnika u onoj meri u kojoj je to bilo realno ostvariti pojedinim otkupima i kasnijim poklonima. Zbog toga je nemoguće zamisliti bilo kakvo predstavljanje tog perioda srpskog i vojvođanskog stvaralaštva bez prisustva ili konsultovanja dela iz ove Zbirke. U trenutku otvaranja Galerije bio je zastupljen trideset jedan autor sa 424 dela - 140 slika, 31 sklupturom, 3 tapiserije i 250 crteža: Boško Petrović, Ksenija Divjak, Stojan Ćelić, Majda Kurnik, Zoran Petrović, Aleksandar Luković, Danica Antić, Boža Ilić, Olivera Kangrga, Matija Vuković, Lazar Vozarević, Milorad Bata Mihailović, Slavoljub Slava Bogojević, Kosara Bokšan, Stevan Maksimović, Miodrag Mića Popović, Nikola Koka Janković, Mario Maskareli, Angelina Gatalica, Mladen Srbinović, Miloš Bajić, Mirjana Koka Mihač, Petar Omčikus, Ljubica Cuca Sokić, Milan Popović, Milica Ribnikar, Lazar Vujaklija, Dragutin Cigarčić, Aleksandar Tomašević, Vladeta Petrić i Aleksandar Zarin. Naknadno je Zbirka obogaćena sa delima još četvoro umetnika - slikama Ljubinke Jovanović, Branka Filipovića Fila i Ede Murtića, i skulpturama Jovana Soldatovića, tako da je definitvno predstavljeno trideset petoro stvaralaca. Sa dodatnim poklonima samoga Rajka Mamuzića, umetnika iz zbirke i njihovih porodica još za života darodavca, ali i posle njegove smrti, kao i sa pojedinim otkupima, Poklon zbirka je danas udvostručena i sada broji 816 dela - slika, crteža, tapiserija, kolaža, gvaševa, grafika, akvarela, pastela, tempera, scenografskih rešenja, skulptura i dela kombinovane tehnike. Svojim kvalitetom, zastupljenošću različitih tehnika i reprezentativnošću umetničkih imena ona omogućava prestižnu stalnu postavku sredine prošlog veka koja se povremeno menja, dopunjuje i osvežava. Ona takođe omogućava pripreme paralelnih, raznovrsnih izložbi sa čime je započeto već u zimu 1975/6. godine prikazivanjem retko viđenih crteža Ksenije Divjak. Sledile su brojne samostalne, tematske, autorske, retrospektivne, monografske, problemske i druge likovne manifestacije. Velika izlagačka aktivnost praćena je često koncertima i večerima posvećenim pojedinim autorima, predavanjima o muzeologiji i muzeološkim problemima, projekcijama filmova, razgovorima sa umetnicima i o umetnosti, seminarima i stručnim skupovima, što sve daje život Galeriji i njenoj vernoj publici obezbeđuje prijatne, pa i nezaboravne trenutke. Posebno kada se radi o izložbama posvećenim stvaraocima čiji se opus retko, ili gotovo nikada ne sreće u drugim muzejima i galerijama, što se upravo u Poklon zbirci Rajka Mamuzića često i dešava.