O Galeriji likovne umetnosti poklon zbirka Rajka Mamuzića

[1] Rajko Mamuzić. O poklon Zbirci. U: "Rajko Mamuzić - Eseji i kritike", GRM, Novi Sad, 1995.

[2] Popunjavanje Fonda  posle smrti kolekcionara, zahvaljujući  poklonima porodice umetnika, ali i muzejskih institucija, doneo je izvesne različitosti u odnosu na osnovne karakteristike Osnovnog fonda , odnosno doneo je potrebu osnivanja proširene zbirke Osnovnog fonda, koji se logično nadovezuje na Osnovni fond. Sa istim ciljem je 2006. godine u procesu vansudskog poravnanja između naslednice Rajka Mamuzića Ksenije Đurđević i Galerije stvorena i Studijska zbirka koja sadrži i dela onih umetnika koji su generacijski bliski autorima iz Osnovnog fonda Zbirke i koji su zajedno sa njima imali značajne uloge u formiranju naše umetničke scene (Sava i Mira Sandić, Milan Stanojev, Milan Ćirlić, itd.).

[3] Rajko Mamuzić : Lazar Vozarević 1925-1968. U: Rajko Mamuzić - Eseji i kritike, GRM: Novi Sad., 1995. U tekstu povodom smrti Lazara Vozarevića Mamuzić kaže: "Lazaru dugujem posebnu zahvalnost, koju mu nažalost nikada više ne mogu izreći. On je najviše zaslužan za sva moja nastojanja da stvorim jednu solidnu Zbirku".

[4] Rajko Mamuzić : O poklon zbirci. U: Rajko Mamuzić - Eseji i kritike. GRM: Novi Sad, 1995.

[5] Prema sačuvani podacima zgrada je sagrađena 1922/3. godine po projektu Filipa Šmita (1894-1989) za bogatog srbobranskog veleposednika Đorđa Radulovića, koji je bio i akcionar banke "Vojvodina", hotela "Kraljica Marija", prvi utemeljivač i akcionar "Ikarusa" i akcionar Rudnika u Arađelovcu. Zgrada je posle Drugog svetskog rata nacionalizovana. U njoj se do 1973. godine nalazio Studentski kulturni centar.

[6] U trenutku potpisivanja Ugovora o poklonu Osnovni fond Zbirke je sadržao 424 umetnička dela (140 slika, 31 skulpturu, 250 crteža i grafika i 3 tapiserije). Prema zapisniku komisije za primopredaju fonda Poklon zbirke Rajka Mamuzića od 18. oktobra 1974. godine fond Zbirke je ukupno sadržao 438 umetničkih dela od čega je 165 slika, 250 crteža i grafika, 21 skulptura i 2 tapiserije. Ne slaganje u brojnom stanju umetničkih dela proizašlo je iz mogućnosti kolekcionara da u saradnji sa Programskim savetom dopunjava Fond, ali i da povlači i menja umetnička dela.

[7] Pavle Beljanski je potpuno zanemario apstrakciju, kubizam i fantastiku. Njegov način sabiranja se najbolje može ilustrovati na primeru Save Šumanovića, čiju kubističku fazu ne uključuje u Zbirku, u isto vreme pokazujući interesovanje za slike iz skoro svih ostalih razvojnih faza Šumanovićevog stvaralaštva.

[8] Činjenica je da su mnogi umetnici posle 1950. godine svoje slike iz socrealističkog perioda uništili. Međutim, ostalo je zabeleženo da je Rajko Mamuzić smatrao da je socijalistički realizam predstavljao "odlaganje zahteva velike umetnosti". Poznato je i da je prvi honorar od šest slika sa temom posleratne izgradnje zemlje, koji je dobio za otvarnje izložbe, razdelio.

[9] Zadarsku grupu čine: Mića Popović, Bata Mihailović, Petar Omčikus, Ljubinka Jovanović Kosa Bokšan i Vera Božičković. Termin Zadarska grupa treba shvatiti uslovno. Slikarsvo se više odnosi na slikarstvo zadarskog perioda koji traje od 1947. do 1952. godine.

[10] Najčešći motivi, portreti, autoportreti, mrtve prirode, gradske vedute, koje je radila Zadrska grupa, u socrealističkoj umetnosti su bili neprihvatljivi.

[11] Na prvoj samostalnoj izložbi slika Petra Omčikusa 1951. godine bile su prikazane ove slike: Portret Voje Jeftovića, Portret Jelene Bokšan, Mrtva priroda-Hobotnica, Vagoni, koje pripadaju Osnovnom fondu Zbirke.

[12] Grupu su činili vajar Gradimir Aleksić, slikari Slavoljub i Slobodan Bogojević, Aleksandar Božičković, Kosa Bokša, Petar Omčikus, Ljubinka Jovanović, Bata Mihailović, Lazar Vozarević, Olivera Galović i Gordana Zuber. Osnovani su na inicijativu Bate Mihailovića i imali su samo jednu izložbu koja je kako su tadašnji kritičari zabeležili "predstavljala značajan umetnički događaj za Beograd".

[13] Rajko Mamuzić je planirao da u Zbirku uvrsti i Miodraga Protića, sa kojim bi Decembarska grupa bila potpuna.

[14] Mamuzić je uvrstio u Zbirku većinu Beogradske grupe (Ksenija Divjak, Olivera Kangrga, Majda Kurnik i Mario Maskareli, kao i vajare Nikola Koka Janković, Angelina Gatalica i Matija Vuković).

[15] Smatra se da je period najintenzivnijeg rada na Zbirci bio od 1955. do 1965. godine.

[16] Petar Omčikus, Bata Mihailović, Ljubika Jovanović i Kosa Bokšan u potrazi za sopstvenim likovnim izrazom 1952. godine odlaze u Pariz, gde se ostvarjuju kao umetnici i postižu zapažene rezultate.

[17] Miodrag Protić, Mario Maskareli, NIN, Beograd, 8.3.1953.

[18] Rajko Mamuzić. Lazar Vozarević,U: Rajko Mamuzić - Eseji i kritike, GRM, Novi Sad, 1995.

[19] Vera Jovanović. Stanovišta i učinak Rajka Mamuzića, U: Rajko Mamuzić - Eseji i kritike, GRM, Novi Sad, 1995.